Make your own free website on Tripod.com

 

 

 

                   يائسگي ودرمان آن با استروژن‌هاي گياهي(فيتواستروژن‌ها)          

 

 

 

 

يائسگي معمولا در دهه چهارم و پنجم زندگي يك فرد مؤنث روي ميدهد و علايمي چون گرگرفتگي، عرق شبانه، خستگي و اضطراب و افسردگي، كاهش ميل جنسي، بي خوابي و پوكي استخوان و عوارض قلبي وعروقي از ويژگيهاي آن به شمار ميروند.

علت اين پديده را كاهش هورمونهاي جنسي استروژن و پروژسترون به دليل آتروفي تخمدان و فوليكول‌هاي تخمداني و افزايش هورمون‌هاي محركه اين دو هورمون FSH وLH كه از هيپوفيز قدامي ترشح ميشوند مي‌دانند.

ايجاد چين و چروك در پوست را مي‌توان در دوران يائسگي به كاهش استروژن كه داراي نقش تكثيركنندگي در سلول‌ها خصوصاً در مخاطات و پوست مي‌باشد، نسبت داد. افزايش عفونتهاي حاصله از باكتريهايي چونE-COLI  از پيامدهاي ديگر دوران يائسگي است كه بدليل كمبود استروژن

و در نتيجه كاهش توليد گليكوژن و اسيد لاكتيك رخ مي‌دهد.

علت پوكي استخوان در دوران يائسگي نيز در واقع كاهش استروژن و در نتيجه خروج كلسيم از استخوانها و ورود آن به جريان خون است. استروژن به عنوان آنتاگونيست پاراتورمون (كه باعث خروج كلسيم از استخوان‌ها و ورود آن به جريان خون ميشود) اثر پاراتورمون و درنتيجه آزادسازي كلسيم از استخوانها جلوگيري مي‌كند. بديهي است كه با كاهش استروژن در دوران يائسگي و افزايش اثر پاراتورمون بر روي

 

 

استخوانها، پوكي استخوان ((استئوپورز))به وقوع خواهد پيوست. از عوارض ديگر يائسگي كه آن نيز ناشي از كمبود استروژن ميباشد، كاهش حافظه، كاهش ميل جنسي و بروز بيماريهايي چون آلزايمر ميباشد. استروژن به عنوان يك هورمون استروئيدي داراي توانايي عبور از سد خوني- مغزي و در نتيجه تحريك مراكزي چون هايپوتالاموس و سيستم ليمبيك مي‌باشد. اين تواناييهاي استروژن باعث ترميم سلولهاي مغزي و تحريك اميال جنسي است و بديهي است كه با كاهش آن از تواناييهاي فوق نيز كاسته مي‌شود.

 

شيوع بيماريهاي قلبي و عروقي در دوران يائسگي را نيز همچون موارد پيش بايد ناشي از كمبود استروژن دانست.

چرا كه اين هورمون كاهش‌دهنده كلسترول خون، اتساع‌دهنده عروق كرونر و كاهش‌دهنده سلولهاي عضلات صاف عروق مي‌باشد. در اينصورت ميتوان انتظار داشت كه كاهش هورمون فوق سبب آترواسكلروز و افزايش فشار خون گردد. دليل گرگرفتگي در دوران يائسگي افزايش هورمونLH است كه با اثر بر روي عروق گونه‌ها منجر به افزايش گرماي سطح پوست مي‌گردد. با توجه به موارد ذكر شده به سهولت ميتوان دريافت كه بسياري از علايم دوران يائسگي مربوط به كاهش هورمون استروژن و پروژسترون و عوارض آن مي‌باشد. براي رهايي از اين عوارض مي‌توان از موادي استفاده نمود كه داراي خواصي شبيه استروژن باشند. از جمله اين مواد فيتو استروژن‌ها يا استروژن‌هاي گياهي هستند كه با تغييراتي كه از سوي فلور طبيعي بدن بر روي آنها اعمال مي‌شود و عملكردي شبيه استروژن از خود نشان ميدهند.

اكثر فيتواستروژنهاي شناخته شده در 4 دسته ليگانها (ligans) كومستان

 

 

ها(coumestans) ايزوفلاوون ها (iso flavone) و اسيد سايكليك لاكتون ها(Resoresyclic acid lactones) طبقه‌بندي مي‌شوند. در حدود 300 گونه از گياهان داراي فيتواستروژن شناخته شده‌اند كه فيتواستروژنهاي موجود در آنها بصورت رقابتي به گيرنده‌هاي استروژني متصل شده، در نتيجه باعث كاهش ابتلا به سرطان رحم و يا كاهش كلسترول خون ميشود. به عنوان مثال دانه سويا موجب كاهش سرطان رحم و ساير عوارض يائسگي و يا سير باعث كاهش كلسترول خون و كاهش فشار خون مي‌گردد. از ميان اين كومستان ها با تمايل بيشتري به گيرنده‌هاي استروژني اتصال يافته و در نتيجه اثر بالايي از قدرت فيتواستروژني از خود بروز ميدهند. كومستانها كه در گياهاني چون گل آفتابگردان وجود دارند، همچنين از توانايي كاهش هورمونهاي LHوFSH برخوردارند. اگرچه همه ايزوفلاوونها اثرات استروژنيك از خود بروز مي‌دهند، اما اكثريت آنها اين خاصيت را دارند. برخي از انواع اين گروه از مواد نيازمند تغييراتي توسط باكتريهاي روده مي‌باشند. بطوريكه اگر كسي از آنتي بيوتيكها و ساير موادي كه باعث تخريب فلور روده ميشوند استفاده نمايد، موجب كاهش اثرات فيتواستروژني اين مواد خواهد گرديد.

ايزوفلاوونها و جينيستينها داراي اثرات ضد تكثيري در سرطان پستان وابسته يا غيروابسته به استروژن مي‌باشند و همچنين از ايجاد رگهاي خوني در اطراف سلول‌هاي سرطاني جلوگيري و فعاليت آنزيماتيك اين سلولها را كاهش مي‌دهند. از اين رو، از اين دو تركيب به علت داشتن اثرات سيزراسيتي همراه با داروي آدريماسين در درمان سرطان‌ها استفاده مي‌شود. همين جينيستينها و يا ديازينها به عنوان عوامل در تعديل يا طبيعي نمودن ميزان استروژنها و پروژسترونها در بدن ايفاي نقش مي‌كنند و از اين رو در درمان اختلالات قاعدگي كاربرد دارند.


 

 

 

 

ليگانها نيز كه در تخم كتان وجود  دارند، از گروه تركيبات فتوليكي با اثرات استروژني مي‌باشند كه توسط باكتريهاي روده به ليگانهاي مورد نياز پستانداران تبديل مي‌گردند.

موادي چون : دانه سويا شبدر قرمز شيرين بيان تخم کتان

جو شبدر سير پيازچه   گندم   ذرت  کنجد گل ختمي خرما

جعفري   کلم  زيتون  انگور  سيب  گلابي   هلو  وتوت فرنگي و

برخي مواد ديگر حاوي مفادير متفاوتي ازفيتو استروژنها هستند

 

 

در پايان بايد به نكاتي در زمينه استفاده از فيتواستروژن‌ها توجه نمود:

1-پزشكان بايد در هنگام تجويز اينگونه از مواد به بيماراني كه از داروي تاموكسي فن يا ساير داروهاي ضد استروژني استفاده مي‌كنند، با احتياط عمل نمايند. چرا كه فيتواستروژنها با اين داروها داراي تداخل عمل هستند.

2-بيماران مبتلا به كم‌كاري غده تيروئيد بايد از مصرف زياد فيتواستروژن‌ها به علت ممانعت اين مواد از جذب هورمونهاي جايگزين تيروئيد خودداري كنند.

3-سويا داراي اسيد فيتيك است كه در جذب آهن اختلال ايجاد نموده، از اين رو افراد با آنمي فقر آهن بايد از مصرف زياد آن خودداري نمايند.

 

4-كساني كه از داروهاي ضد انعقاد چون دارفارين، كومارين و هپارين استفاده مي‌نمايند، بايد از مصرف مقدار زيادايزوفلاونها

خودداري نمايند چراکه موجب افزايش زمان بند آمدن خون خواهد شد

تاليف و ترجمه:اشکان زرنيقيان

 

 


Cross: -کشيک اورژانس چشم بودم يکي از بچه ها هم ابراز علاقه کرده بود که با من بيابد موقع ديدن مريض گهگاه توضيحاتي به دوستم مي دادم  نوبت به يکي از بيماران رسيد که به علت جسم خارجي در چشم مراجعه کرده بود اسليت لامپ را تنظيم کردم و به دوستم گفتم((ببين ضايعه ساعت دو است))ناگهان بيمار با خوشحالي و تعجب گفت((واي عجب دستگاهي داريد ساعت ضايعه را هم تشخيص مي دهد دقيقا راس ساعت دو ضايعه ايجاد –شده است
(از ياد نامه هاي ورودي هاي پزشکي 71 دانشگاه تهران)